hello world!

Colostrum - pierwszy pokarm, najstarszy lek. Cz. III

Zastosowanie colostrum bovinum w profilaktyce i terapii - podsumowanie i wskazania

Colostrum – the first food, the oldest medication. Part III The use of colostrum bovinum in prophylaxis and therapy

Zastosowanie colostrum bovinum w supelemntacji osesków

Immunomodulacja i immunoprotekcja siary wynika ze specyficznego i unikalnego składu, którego nie można odtworzyć w żadnym preparacie mlekozastępczym. Odstawienie noworodków od matki nazywane jest osieroceniem i niekoniecznie musi być związane z jej śmiercią. Może wynikać również np. z odrzucenia miotu, stanu hypogalactii, czyli wytwarzania nieodpowiedniej ilości i jakości pokarmu (np. duży miot, stany przebiegające z utratą apetytu u matki) lub przeciwwskazań do karmienia naturalnego.

Jedną z sytuacji, w których konieczne jest odstawienie od karmienia, jest konikt serologiczny, wywołujący u kotów jednostkę chorobową nazwaną izoerytrolizą. W kilka godzin po pierwszym karmieniu rozwija się groźna w skutkach żółtaczka hemolityczna. Konflikt grupowy krwi wywołujący niedokrwistość hemolityczną może wystąpić także u psów, chociaż to rzadkie schorzenie dotyka najczęściej koty. Jedynym sposobem na odsunięcie ryzyka rozwoju tego stanu jest odstawienie na około 3-4 doby od karmienia naturalnego. Przeciwwskazaniami do karmienia ze strony matki mogą być z kolei: podawanie matce leków, których toksyczne metabolity przechodzą do pokarmu, mastitis, czyli zapalenie gruczołów mlecznych, zapalenie pochwy, poporodowe zapalenie macicy, zatrzymanie lochii, inne infekcje grożące posocznicą. W tych sytuacjach może wystąpić tzw. zespół toksycznego mleka, czyli stan przenikania endotoksyn do pokarmu, co może doprowadzić do rozwoju zespołu słabnięcia szczeniąt/kociąt (fading puppy and kitten syndrome).

Na rozwoju szczeniąt/kociąt szczególnie odbija się niedobór białka i energii. Jeżeli matka w ciąży karmiona była niewłaściwie (np. długo składowaną karmą bytową), chorowała na schorzenia przewodu pokarmowego lub leczona była antybiotykami, to możliwe jest wystąpienie powikłań krwotocznych zarówno u niej, jak i u młodych. Wynika to z niedoboru witaminy K, która bierze udział w procesach krzepnięcia krwi. Witamina K syntetyzowana jest w przewodzie pokarmowym przez bytującą tam mikroflorę bakteryjną. Antybiotyki znacząco zaburzają skład jakościowy i ilościowy bakterii jelitowych, dlatego szczególnie istotne jest stymulowanie zasiedlenia przewodu pokarmowego przez bakterie probiotyczne.

Zastosowanie colostrum bovinum w podtrzymaniu statusu immunologicznego i kształtowaniu odpowiedzi poszczepiennej

W randomizowanym projekcie badawczym autorstwa Satyaraj i wsp. obserwowano 24 psy, ulokowane w 2 grupach równoważnych pod kątem płci, wieku i ilości przeciwciał klasy IgA zawartych w kale. Ocenie poddawano wpływ suplementacji colostrum bovinum vs. dieta komercyjna na liczbę przeciwciał IgA w stolcu (marker statusu immunologicznego) i poszczepienną odpowiedź układu odpornościowego. Obserwacja, podzielona na fazę wstępną i testową, trwała łącznie 48 tygodni. W czasie pierwszych 8 tygodni fazy wstępnej wszystkim zwierzętom podawano karmę komercyjną. Następnie wszystkie psy zaszczepiono szczepionką CDV (Canine Distemper Virus) zgodnie z rutynowym kalendarzem szczepień. Po zaszczepieniu psy z grupy badanej otrzymywały karmę komercyjną wzbogaconą o preparat colostrum bovinum, psy w drugiej grupie – kontrolnej, karmiono jak w fazie wstępnej (bez suplementacji colostrum bovinum). Do oceny statusu immunologicznego i odpowiedzi poszczepiennej posłużono się badaniami krwi żylnej, oceniając liczbę przeciwciał w surowicy oraz poziom białka C-reaktywnego. Analizowano również liczbę przeciwciał klasy IgA w stolcu zwierząt. Badania poziomu przeciwciał klasy IgG dokonywano co 8 tygodni od podania szczepionki. Maksymalny poziom przeciwciał notowano w 8. tygodniu fazy zasadniczej. Następnie zauważono, że pomiędzy 8. a 16. tyg. obserwacji dochodzi do szybkiego spadku liczby przeciwciał w grupie kontrolnej, natomiast w grupie badanej nie opisano takiego zjawiska. Do końca trwania badania poziom przeciwciał w grupie badanej utrzymywał się na stale wysokim poziomie, zbliżonym do najwyższej zanotowanej wartości. Również w grupie badanej znacząco wzrosła ilość wydzielniczego IgA w kale.

Zastosowanie colostrum w niedoborach żywieniowych i specjalne wymagania dietetyczne

Lekarze weterynarii często spotykają się z pytaniami ze strony opiekunów zwierząt dotyczącymi żywienia ich podopiecznych. Równie często pacjenci wymagają szczególnego podejścia dietetycznego związanego nie tyle z chorobą podstawową, ale ze stosowanym leczeniem. Także zdrowe zwierzęta łatwo narazić na powikłania zdrowotne wynikające z niedostosowanego do ich potrzeb pożywienia, co uwarunkowane jest głównie czynnikami ekonomicznymi. Tańsza, komercyjna karma dla zwierząt jest często w wysokim stopniu niedostosowana do potrzeb organizmu zwierzęcia. Substancją, która w wielu aspektach spełnia wymagania zdrowego nutraceutyku, jest colostrum. Profil biochemiczny i unikalne właściwości zykochemiczne sprawiają, że wchłanianie i wykorzystanie składników siary nie wymaga dodatkowych kofaktorów. Jako substancja naturalna, z którą kontakt powinny mieć wszystkie ssaki tuż po urodzeniu, jest łatwo przyswajalna, przy czym nie jest niebezpieczna, nawet gdy jest obcogatunkowa. W dostępnym piśmiennictwie nie spotkano informacji o szkodliwości czy reakcjach niepożądanych po podaniu preparatów siarowych w diecie zwierząt. Ponadto colostrum bovinum stanowi źródło immunoglobulin zawartych w karmach weterynaryjnych znanych marek przeznaczonych zwłaszcza dla zwierząt z problemami żołądkowo-jelitowymi (preparaty z grup gastrointestinal).

Biegunka u młodych osobników jest częstą przypadłością, z którą do lekarzy weterynarii zgłaszają się opiekunowie zwierząt. Oceny wpływu diety na procesy adaptacji przewodu pokarmowego do zmieniających się warunków życia dokonali Giffard oraz Seino i wsp. Badacze dowodzą, że podawanie colostrum bovinum szczeniętom odsadzanym od matki i tym, które radykalnie zmieniają środowisko życia podczas adopcji przez nowych opiekunów, przyczynia się do zdecydowanego zmniejszenia się liczby epizodów biegunkowych. W randomizowanym badaniu z grupą placebo, w którym 10-dniowej obserwacji poddawano 70 szczeniąt, do oceny jakości stolca posłużono się skalą WALTHAM. Wyniki wskazują, że doustna suplementacja siary bydlęcej stanowi pomoc w zmniejszaniu epizodów nawracającego zapalenia żołądka i jelit i poprawia witalność szczeniąt we wczesnym okresie życia.

O ile dużym problemem szczeniąt są biegunki, o tyle kocięta częściej zmagają się z niedoborami tauryny. W przypadku zwierząt rozwijających się jej niedostatki mogą doprowadzić do rozwoju retinopatii taurynozależnej, u zwierząt starszych natomiast do powstania kardiomiopatii, zaburzeń narządów zmysłów i problemów z rozrodem. Świadomość, że wszelkie procesy przygotowywania posiłków dla kota związane z obróbką termiczną wypłukują taurynę z pożywienia, oraz fakt, że karmy gotowe z racji niestabilności aminokwasów i procesów racemizacji są de facto karmami niskobiałkowymi, wskazują na potrzebę ciągłego suplementowania kotów. Mimo że w diecie zdrowych kotów zawartość włókien jest niewielka, to diety specjalne, np. cukrzycowa czy niskokaloryczna, prowadzą do hipotaurynemii na skutek tworzenia się nieprzyswajalnych związków tauryny z kwasami żółciowymi i rozpuszczalną frakcją włókien. Sprawia to, że kotom leczonym z powodu chorób metabolicznych zagraża kolejne groźne powikłanie, jakim jest hipotaurynemia wynikająca z diety weterynaryjnej.

Na niedobory tauryny w diecie wrażliwe są także pewne rasy psów, zwłaszcza: golden retrievery, beagle i american cocker spaniele. Ostatnio wykazano występowanie taurynozależnej kardiomiopatii rozstrzeniowej u tych psów utrzymywanych na karmie z niską zawartością białka (np. dieta w chorobach nerek). Fascetti i wsp. w swoim badaniu dotyczącym kardiomiopatii rozstrzeniowej u psów wykazali, że psy, u których wystąpiło to schorzenie, powinny być badane na zawartość tauryny we krwi. Ten sam zespół badaczy stwierdził, że także psy rasy nowofundland mają niskie stężenie tauryny we krwi, co sugeruje konieczność wzbogacania ich pożywienia (także preparatów mlekozastępczych) o aminokwasy egzogenne, w tym taurynę. Tauryna powinna być również uzupełniana u psów żywionych karmą bazującą na jagnięcinie i ryżu. Paradoksalnie diety wysokobiałkowe u kotów mogą także prowadzić do rozwoju hipotaurynemii, sytuacja ta ma miejsce głównie w przypadku żywienia kotów karmą mokrą poddawaną autoklawowaniu. W trakcie sterylizowania puszek z karmą wilgotną w pożywieniu zachodzą procesy chemiczne (reakcja Maillarda), efektem których są nieprzyswajalne związki białek z cukrami. Nie dość, że produkty tych reakcji są w sensie biologicznym bezużyteczne, to promują także rozwój niekorzystnej flory jelitowej, która dodatkowo rozkłada wolną postać tauryny.

Innym ciekawym spostrzeżeniem jest wniosek wysnuty z badań Della Corte dotyczący progresji zmian miażdżycowych u suk i kotek po owariektomii. U zwierząt po usunięciu gonad dochodzi do przyspieszonego rozwoju nadwagi, ta prowadzi z kolei do zmian aterogennych w naczyniach. Podawanie tauryny do wody pitnej ograniczało rozwój arterosklerozy u kotek, u suk dodatkowo należało podawać glicynę. Zarówno psy, jak i koty przed niedoborami tauryny zabezpieczyć mogą suplementy dostarczające aminokwasy siarkowe, ale przede wszystkim zawierające wysoce wartościowe biologicznie białka, w tym taurynę w formie przyswajalnej. Źródłem takich właśnie aminokwasów są produkty mleczarskie. Jak wynika z badań na zawartość tauryny przeprowadzonych w Nowej Zelandii przez Woollarda i wsp., najbogatszym źródłem tauryny wśród produktów mleczarskich są serwatka – 19,0 mg/100 g suchego produktu – oraz siara krowia – od 2,2 do 2,4 mg/100 g suchego produktu.

Colostrum bovinum a zespół nieszczelnego jelita i powikłania z niego wynikające

Ostatnio często powtarzaną tezą tłumaczącą istotny wzrost zachorowań na choroby z kręgu autoagresji, alergii i schorzeń onkologicznych jest teoria „nieszczelnego jelita”. Stan ten określany jest również jako „przeciekanie jelit” lub „zaburzenia bariery jelitowej”. Zmiany ekosystemu, w tym: zanieczyszczenie środowiska, stopień przetworzenia żywności i zastosowania w procesie produkcyjnym konserwantów i antybiotyków, a także stres, prowadzą do dysfunkcji bariery jelitowej. Umożliwia to przenikanie przez barierę krew – jelito czynników, które mogą stymulować układ odpornościowy w stronę nadwrażliwości czy nawet autoagresji (zjawisko podobieństw antygenowych). Innymi obserwacjami związanymi z wpływem stanu przewodu pokarmowego organizmu są doniesienia o związkach ryzyka zakażeń skóry i atopii skórnych. Zmiany skórne są często rewelatorem chorób systemowych, najczęściej związanych z przewodem pokarmowym (w tym procesów nowotworzenia).

W świetle dotychczasowych badań można stwierdzić, że zastosowanie colostrum bovinum w codziennej suplementacji zwierząt, jak i w procesach terapeutycznych ma swoje kluczowe znaczenie dla poprawy jakości ich życia, wzrostu skuteczności leczenia i poziomu satysfakcji opiekunów.

Podsumowując, należy stwierdzić, że wskazaniami do kompleksowego suplementowania zwierząt domowych preparatami zawierającymi colostrum bovinum, o których powinien pamiętać lekarz weterynarii, są:

1) żywienie zastępcze/dokarmianie szczeniąt i kociąt,

2) suplementowanie zwierząt w szczególnych sytuacjach zdrowotnych (np.: ciąża/laktacja, przewlekła farmakoterapia, zwłaszcza antybiotykowa, także chemioi sterydoterapia),

3) modulowanie odporności w trakcie leczenia immunosupresyjnego,

4) stymulowanie poszczepiennej odpowiedzi immunologicznej oraz podtrzymywanie statusu immunologicznego zwierząt z deficytami odporności, np. kotów zarażonych FIV,

5) wspomaganie procesów gojenia i rekonwalescencji po operacjach, urazach, złamaniach, w stanach niedożywienia, wspomaganie zwierząt z problemami onkologicznymi,

6) leczenie adjuwantowe i profilaktyka chorób przewodu pokarmowego, zwłaszcza przebiegających z biegunką, zaburzeniami wchłaniania, nietolerancją pokarmową,

7) wsparcie kotki/suki z zaburzeniami w rozrodzie; poprawa jakości nasienia reproduktorów,

8) wspomaganie zwierząt narażonych na skutki stresu emocjonalnego oraz stresu w sensie biochemicznym (oksydacyjnego), np. zwierzęta intensywnie pracujące, przebywające w dużych skupiskach (schroniska), zwierzęta starsze,

9) suplementowanie zwierząt wystawowych i hodowlanych, także w kontekście utrzymania dobrego stanu okrywy włosowej,

10) suplementowanie zwierząt ze schorzeniami dermatologicznymi, zwłaszcza o podłożu infekcyjnym i atopowym,

11) suplementowanie zwierząt karmionych karmami bytowymi i karmami o zwiększonej zawartości włókien pokarmowych (dieta cukrzycowa, dieta w otyłości), karmami opartymi o jagnięcinę i ryż,

12) suplementowanie kotek i suk po owariektomii, zwierząt z tendencją do nadwagi i zmian aterogennych,

13) suplementowanie psów ras szczególnie zagrożonych poważnymi skutkami niedoborów tauryny – cocker spaniel, golden retriever, nowofundland, beagle.

dr n. med. Maria Serdyńska

PROGEN ACTIV

Naturalne, bioaktywne preparaty wzmacniające dla zwierząt na bazie colostrum bovinum.
ZAMÓW TERAZ
2018 © TAURUS GEN. Wszelkie prawa zastrzeżone. Polityka prywatności.
Wykonanie: Bergstone.pl
envelope-ofacebook-squarephoneglobe